MÊRÊ MÊRA FERZENDE BEG

Rojda Newroz Yıldırım / Şeyh SEİD isyanı başladığında ; Erzurumdan Kurdistan'a geçebilmenin tek yolu Hınıs - Erzurum arası kullanılan boğaz yoludur. Erzurum'dan bir ordu kıyam mahalline giremesin diye boğaz tutularak Hınıs cephesi oluşturulur. Bu göreve Şeyh Ali Rıza Efendi (Ş.Seid’in büyük oğlu ) ile birlikte Xalid Bege Heseni, Kereme Kolaxasi ,Süleymane Ehmed, Ferzende beg verilir. Ş.Said Efendi Varto’da ihanet sonucu yakalanınca ,Ş.Said’in Ailesini binbir zorlukla İran’a kaçırırlar. Ferzende Beg İran’da iken 1926 yılında Ağrı isyanı başlayınca, Ferzende Beg hiç zaman kaybetmeden isyandaki yerini alır. Komuta kademesindeki Ferzende beg, İsyana adam kazandırma ve gıda tedariği dahil hemen hemen bütün muharebelerde ve sabotaj eylemlerinde görev alır .Bir keresinde 60 adamıyla iki tabur askeri pusuya düşürüp bozguna uğratır. Ağrı isyanı katliamlarla bastırılmasına rağmen Ferzende beg vur-kaç taktiği ile savaşmaya devam eder.1930 yılında İran ile Türkiye arasındaki sığındığı dağlarda ihbar sonucu İran devletinin bir tabur askeri ile etrafını sarılr ve Teslim ol çağrılarına ateş ile karşılık verir. Ferzende beg yaralı ele geçirilir ve kafilesiyle birlikte İran’a götürülür.Kendisi Tahran’daki Qesrî Qencer zindanına atılır. Eşi Besra Xanım ise Tahranda ev hapsinde tutulur. 1939 yılına kadar Ferzende beg,tutulduğu hapiste işkence yapılır.Daha sonra verdikleri zehirle öldürülür. Eşinin ziyareti sırasında Ferzende beg öldü deyip oydukları gözlerini Besra Xanımın eline verirler. Besra xanım eşinin cenazesini Türkiye 'ye getirmek için İran devletine dilekçe yazıp yalvarmasına rağmen bu isteği reddedilir. Ferzende Begi Tahran'da toprağa verir ve mezar taşına “MÊRÊ MÊRA ,FERZENDE BEGÊ HESENÎ “ yazdırır. Besra Xanım,türkiye ye döndükten sonra kayseriye sürgün edilir yaşadığı acılara dayanamayıp akli dengesini kaybeder ve vefat eder. Stranda adı geçenler Ferzende begin; Asya xanım,Annesi Süleymenê Ehmed,babası Besra xanım, eşi Elfezya ise oğlu (11 yaşında iran devleti tarafından katledilir) İran devletinin katlettiği bu yiğitlerin. Analarının,eşlerinin ve çocuklarının göz yaşları yanına kalacağınımı sanır.. (Serhat Eyalet Lordu)